Jakiś czas temu pojawił się w Rzeczpospolitej felieton p. Piotra Nowaka pod tytułem: „Czy ludzie niezrównoważeni psychicznie powinni być przyjmowani na uczelnie wyższe”. W dużym skrócie – autor uważa, że oczywiste jest, że studia powinny podejmować tylko osoby zdrowe na umyśle, jednak w praktyce tak się nie dzieje, bo nikt tego „zdrowia” nie sprawdza. Na studia wyższe trafiają więc różnego rodzaju szaleńcy, osoby niezrównoważone, niepoczytalne, obłąkane, z oczywistą dysfunkcją umysłową, z zaburzeniami psychicznymi, chorzy psychicznie, wariaci, ludzie psychicznie upośledzeni*. Jako przykład podany jest student z Zespołem Aspergera. Po czym pojawia się konkluzja: „Do życia między ludźmi wystarczy ostrożność i zdrowy rozsądek. Osoby niezrównoważone są pozbawione obu tych cech, dlatego, odnosząc się do nich z sympatią i ze zrozumieniem dla ich dysfunkcji społecznej, należy trzymać się od nich z daleka.”
Rozumiem, że można mieć różne poglądy, jednak nie spodziewałam się, że zdecyduje się je opublikować jeden z bardziej poczytnych i szanujących się dzienników w Polsce. Tego typu tekst po prostu bardziej kojarzy mi się z jakimiś egzotycznymi obrzeżami internetu. Dziwi mnie też, że autorem jest ktoś, kto szczyci się tytułem profesora filozofii – chociaż to już mniej, biorąc pod uwagę, co różni profesorowie potrafią w dzisiejszych czasach sobą prezentować.
Żeby było jasne – nie jestem za integracją osób niepełnosprawnych za wszelką cenę. Osoby zdrowe (a szczególnie – dzieci) nie powinny ponosić emocjonalnych kosztów takiej integracji. Dziecko z autyzmem może z powodzeniem być wprowadzane do grupy rówieśniczej – umówmy się, dla niego to jest większy wysiłek, niż dla któregokolwiek z pozostałych dzieci. Ale jeśli to dziecko np. w sytuacjach stresowych reaguje agresją, bije siebie, opiekunów i inne dzieci, to jego integracja z grupą powinna być bardzo ograniczona. Nawet kosztem jego umiejętności społecznych. I piszę to jako matka dziecka z autyzmem – wolałabym ograniczyć terapię swojego dziecka, jego kontakty z innymi dziećmi, niż mieć świadomość, że inne dzieci mają z tego powodu jakąś traumę.
Czy studenci uczestniczący w wykładzie „ubarwianym” zachowaniami chłopaka z ZA będą mieli z tego powodu jakąś traumę? Czy naprawdę dążenie do tego, aby wykład nie był niczym zakłócany, a wykładowca mógł bez ograniczeń używać ironii jest powodem, aby odmawiać osobom ze spektrum autyzmu (oraz innym osobom z zaburzeniami psychicznymi) studiów wyższych?
Objawy charakterystyczne dla Zespołu Aspergera mieli Einstein, Newton, Mozart, Beethoven, Freud, Hitchcock i Warhol. Ma je Bill Gates. Diagnozę Zespołu Aspergera ma Leo Messi. Depresję mieli/mają m.in. Andersen, Hemingway, Agatha Christie, Nietzsche (ale lista jest ogromna!). John Nash miał schizofrenię. To są te „osoby niezrównoważone”, o których pisze p. Nowak. Naprawdę powinniśmy ich izolować?
PS. Petycja do „Rzeczpospolitej” w sprawie przeprosin i sprostowania znajduje się tutaj (jeśli ktoś miałby ochotę podpisać): PETYCJA
PS.2 Okazuje się, że chłopak z artykułu istnieje naprawdę, i nie jest studentem znajomego p. Nowaka, ale samego p. Nowaka. Studenci z Białegostoku zwrócili władzom uczelni uwagę na zamieszczony w Rzeczpospolitej felieton. Okazało się również, że chłopak na wykładzie u p. Nowaka był raz, bo na kolejny nie został już wpuszczony, a ogólnie nie jest uciążliwy ani dla innych studentów, ani dla wykładowców. Pozytywne w tej historii jest jednak to, że najwyraźniej nie jest dyskryminowany przez swoich kolegów, więcej nawet, koledzy się za nim wstawiają i w jego imieniu z dyskryminacją walczą. Szacunek!
*) zarówno tytuł, jak i wszystkie pogrubione słowa pochodzą z felietonu p. Nowaka. Muszę przyznać, że bardzo poszerzyłam moje słownictwo – nie wiedziałam, że osobę zaburzoną psychicznie (w tym z ZA) można określić na tyle sposobów!
Teoria Chaosu 